پسته دامغان؛ راهنمای کامل رقم عباسعلی، ویژگی‌ها و خرید

پسته دامغان از آن اسم‌هایی است که پسته‌خورهای قدیمی با احترام از آن یاد می‌کنند. خیلی‌ها معتقدند خوش‌طعم‌ترین پسته‌ی ایران از باغ‌های همین شهر کوچک در استان سمنان می‌آید، و معروف‌ترین رقمش، عباسعلی، در بازار قیمتی بالاتر از بیشتر ارقام دیگر دارد. در این راهنما توضیح می‌دهیم پسته دامغان چه ویژگی‌هایی دارد، چه ارقامی در آن کشت می‌شود، چه فرقی با پسته‌ی مناطق دیگر دارد و موقع خرید به چه چیزهایی دقت کنید.

دامغان کجاست و چرا پسته‌اش معروف است؟

دامغان در شرق استان سمنان، کنار حاشیه‌ی شمالی دشت کویر است. هوای منطقه خشک است، زمستان‌ها سرد و تابستان‌ها گرم و آفتابی. درخت پسته به همین ترکیب نیاز دارد: سرمای زمستان برای گل دادن و گرمای خشک تابستان برای پر شدن و رسیدن مغز. رطوبت کم هوا هم باعث می‌شود پسته کمتر دچار آفت و کپک شود.

پسته‌کاری در دامغان سابقه‌ی طولانی دارد و برخلاف کرمان و رفسنجان که باغ‌های بسیار بزرگ دارند، بیشتر باغ‌های دامغان کوچک‌تر و خانوادگی‌اند. همین مقیاس کوچک‌تر، همراه با ارقام بومی خاص منطقه، باعث شده پسته‌ی دامغان بیشتر با کیفیت شناخته شود تا حجم تولید.

ارقام پسته دامغان

پسته عباسعلی

معروف‌ترین رقم دامغان است و وقتی کسی می‌گوید «پسته دامغان»، معمولاً منظورش همین است. دانه‌ی عباسعلی کشیده و درشت است و مغز پر و خوش‌رنگی دارد. طعمش را معمولاً شیرین و پرچرب توصیف می‌کنند. عباسعلی رقمی دیررس است و دیرتر از بیشتر ارقام برداشت می‌شود.

پسته شاه‌پسند

رقم دیگری که در دامغان کشت می‌شود. دانه‌اش کمی گردتر از عباسعلی است و در بازار کمتر از آن شناخته شده، ولی طرفداران خودش را دارد.

پسته خنجری

دانه‌ای بسیار کشیده و باریک که اسمش را از همین شکل گرفته. در دامغان سابقه‌ی کشت دارد ولی سطح کشتش از عباسعلی کمتر است.

ارقام دیگر

در باغ‌های جدیدتر دامغان، مثل بیشتر مناطق ایران، ارقام رایج‌تری مثل اکبری و احمدآقایی هم کاشته می‌شود.

زمان برداشت پسته دامغان

برداشت پسته در دامغان معمولاً از اواخر مرداد یا شهریور شروع می‌شود و رقم عباسعلی که دیررس است، دیرتر و گاهی تا مهرماه برداشت می‌شود. زمان دقیق هر سال به هوای همان سال بستگی دارد. اگر دنبال پسته‌ی تازه‌اید، بهترین زمان خرید چند هفته بعد از برداشت است، وقتی پسته خشک و آماده‌ی بسته‌بندی شده.

پسته دامغان در مقایسه با مناطق دیگر

«بهترین» منطقه وجود ندارد؛ هر منطقه ارقام و ویژگی‌های خودش را دارد. اگر طعم برایتان مهم‌تر از همه چیز است، عباسعلی دامغان ارزش امتحان کردن دارد. اگر ظاهر مجلسی می‌خواهید، اکبری انتخاب رایج‌تری است. اگر می‌خواهید بدانید پسته‌ی رفسنجان، بزرگ‌ترین منطقه‌ی پسته‌ی ایران، چه فرقی با دامغان دارد، راهنمای پسته رفسنجان را بخوانید. برای آشنایی با منطقه‌ای که پسته‌های نوبیلیس از آن می‌آید، راهنمای پسته جوین را بخوانید.

چطور پسته دامغان اصل را تشخیص دهیم؟

چون پسته دامغان و به‌خصوص عباسعلی قیمت بالاتری دارد، طبیعی است که در بازار پسته‌ی مناطق دیگر هم به این اسم فروخته شود. چند نکته کمک می‌کند:

• شکل دانه را بشناسید. عباسعلی کشیده و درشت است. اگر دانه‌ها گرد و کوچک‌اند، به احتمال زیاد عباسعلی نیستند.
• از فروشنده منشأ را بپرسید. فروشنده‌ی معتبر می‌داند پسته از کدام باغ یا کدام منطقه آمده و برداشت کدام سال است.
• به یکدستی توجه کنید. پسته‌ی مخلوط از چند رقم معمولاً اندازه‌های خیلی متفاوت دارد.
• طعم را امتحان کنید. اگر می‌شود، اول مقدار کم بخرید.
• رنگ مغز. مغز تازه سبز یا زرد روشن است. مغز تیره یا چروک نشانه‌ی کهنگی است.

قیمت پسته دامغان

قیمت پسته دامغان، مثل همه‌ی پسته‌ها، با بازار تغییر می‌کند و به رقم، سایز، خندانی و سال برداشت بستگی دارد. عباسعلی معمولاً در گروه گران‌ترهای بازار است. پسته‌ی خام معمولاً کمی ارزان‌تر از پسته‌ی شور و زعفرانی است، چون فرآوری کمتری دارد. قبل از خرید، قیمت را بر اساس رقم و سایز مقایسه کنید، نه فقط اسم منطقه.

نگهداری پسته

پسته را در جای خشک و خنک و دور از نور نگه دارید. در این شرایط پسته‌ی سالم و خوب بسته‌بندی‌شده تا دو سال کیفیتش را حفظ می‌کند. بعد از باز کردن بسته، پسته را در ظرف دربسته بریزید تا رطوبت نگیرد. اگر مقدار زیادی خریده‌اید، بخشی را در فریزر نگه دارید.

نوبیلیس و پسته دامغان

پسته‌هایی که نوبیلیس امروز عرضه می‌کند، از باغ‌های خودمان در جوین سبزوار است و برداشت هر سال را تا فصل بعد کامل می‌فروشیم. ما پسته‌ی دامغان را به اسم پسته‌ی خودمان نمی‌فروشیم. اگر در آینده از دامغان پسته تأمین کنیم، روی همان محصول منطقه‌اش را می‌نویسیم. فعلاً اگر دنبال پسته‌ی تازه و دستچین هستید، پسته اکبری، پسته احمدآقایی و پسته زعفرانی نوبیلیس را ببینید.

سؤال‌های رایج درباره پسته دامغان

پسته عباسعلی بهتر است یا اکبری؟

عباسعلی بیشتر به طعمش شناخته می‌شود و اکبری به ظاهر کشیده و مجلسی‌اش. انتخاب به سلیقه‌ی شما بستگی دارد.

پسته دامغان خام بهتر است یا شور؟

برای شناختن طعم واقعی یک رقم، پسته‌ی خام بهتر است. برای پذیرایی، پسته‌ی شور رایج‌تر است.

پسته دامغان چه زمانی تازه است؟

چند هفته بعد از برداشت که معمولاً شهریور و مهر است.

چرا پسته عباسعلی گران است؟

چون تولیدش محدودتر از ارقام رایج است و به‌خاطر طعمش تقاضای زیادی دارد.

این مطلب بخشی از راهنمای جامع پسته ایرانی است؛ برای آشنایی با همه‌ی ارقام، مناطق، انس، قیمت و نکات خرید، آن را هم بخوانید.

برای مقایسه‌ی دامغان با رفسنجان و جوین، پسته جوین، رفسنجان یا دامغان؟ را بخوانید.