پسته رفسنجان؛ راهنمای ارقام، انس و قیمت روز

اگر از کسی بپرسید پسته‌ی ایران کجاست، به احتمال زیاد اسم رفسنجان را می‌شنوید. این شهر در استان کرمان سال‌هاست با پسته شناخته می‌شود؛ بسیاری از ارقام معروف امروز، از جمله اکبری و احمدآقایی، از باغ‌های همین منطقه به بقیه‌ی ایران رسیده‌اند. در این راهنما می‌گوییم پسته رفسنجان چه ویژگی‌هایی دارد، چه ارقامی در آن کشت می‌شود، قیمتش چطور تعیین می‌شود و موقع خرید به چه چیزهایی دقت کنید.

چرا رفسنجان پایتخت پسته‌ی ایران است؟

رفسنجان در دشتی خشک و مرتفع در شمال غرب کرمان قرار دارد. تابستان‌ها گرم و خشک است و زمستان‌ها سرمای کافی برای خواب زمستانی درخت پسته دارد. رطوبت هوا کم است و همین آفت‌ها را محدود می‌کند. این شرایط، همراه با سابقه‌ی طولانی باغداری، رفسنجان را به یکی از بزرگ‌ترین مناطق تولید پسته در دنیا تبدیل کرده است.

چیزی که رفسنجان را از مناطق دیگر جدا می‌کند فقط حجم تولید نیست. بازار پسته‌ی ایران تا حد زیادی از همین‌جا شکل می‌گیرد: بسیاری از تاجران، بوجاری‌ها و صادرکنندگان در رفسنجان مستقرند و قیمت روز پسته در بازار رفسنجان روی قیمت بقیه‌ی کشور هم اثر می‌گذارد.

ارقام پسته رفسنجان

اکبری

کشیده، بلند و مجلسی. یکی از گران‌ترین ارقام بازار است و در پذیرایی رسمی و هدیه بیشتر دیده می‌شود. رقم اکبری در اصل از رفسنجان شناخته شد.

احمدآقایی

کشیده ولی پهن‌تر از اکبری، با مغز پر و طعمی که خیلی‌ها آن را از اکبری بیشتر دوست دارند. یکی از پرفروش‌ترین ارقام بازار داخلی است.

کله‌قوچی

درشت و گرد، با دانه‌هایی که از بیشتر ارقام بزرگ‌ترند. اسمش را از شکلش گرفته است.

فندقی

گرد و کوچک. پرمحصول‌ترین و معمولاً ارزان‌ترین رقم است و بخش بزرگی از صادرات پسته‌ی ایران را تشکیل می‌دهد.

بادامی

کشیده و باریک، شبیه بادام. کمتر از ارقام دیگر در بازار پیدا می‌شود.

انس پسته؛ زبان بازار رفسنجان

در بازار پسته، اندازه‌ی دانه را با «انس» می‌سنجند: تعداد دانه‌ها در یک انس، یعنی حدود ۲۸ گرم. هرچه عدد انس کوچک‌تر باشد، دانه‌ها درشت‌ترند. مثلاً پسته‌ی انس ۲۲-۲۴ از پسته‌ی انس ۲۸-۳۰ درشت‌تر است. وقتی قیمت روز پسته رفسنجان را می‌خوانید، معمولاً کنارش رقم و انس آمده است و بدون دانستن انس، مقایسه‌ی قیمت معنی ندارد.

قیمت پسته رفسنجان چطور تعیین می‌شود؟

قیمت پسته در رفسنجان هر روز تغییر می‌کند و به چند چیز بستگی دارد:

• رقم: اکبری معمولاً از همه گران‌تر است و فندقی ارزان‌تر.
• انس: دانه‌ی درشت‌تر، قیمت بالاتر.
• خندانی: پسته‌ی تمام‌خندان گران‌تر از پسته‌ی نیمه‌خندان یا دهن‌بست است.
• فرآوری: پسته‌ی خام، شور یا زعفرانی قیمت‌های متفاوتی دارند.
• نرخ ارز و صادرات: چون بخش بزرگی از پسته صادر می‌شود، تغییر نرخ ارز و تقاضای خارجی مستقیم روی قیمت داخلی اثر می‌گذارد.
• فصل: قیمت معمولاً بعد از برداشت تغییر می‌کند و نزدیک عید نوروز و شب یلدا بالا می‌رود.

برای همین، وقتی قیمت پسته رفسنجان امروز را جستجو می‌کنید، دنبال قیمتی باشید که رقم، انس و تاریخ دارد. قیمتی که این سه را ندارد، چیزی به شما نمی‌گوید.

زمان برداشت

برداشت پسته در رفسنجان معمولاً از اواخر مرداد شروع می‌شود و تا مهر ادامه دارد. ارقام زودرس زودتر و ارقام دیررس دیرتر برداشت می‌شوند. پسته‌ی تازه حدود چند هفته بعد از برداشت، بعد از خشک شدن و بوجاری، به بازار می‌رسد.

پسته رفسنجان در مقایسه با مناطق دیگر

رفسنجان بخشی از استان کرمان است؛ برای شناخت بقیه‌ی مناطق پسته‌خیز این استان، راهنمای پسته کرمان را بخوانید. برای آشنایی با پسته‌ی دامغان، راهنمای پسته دامغان را بخوانید.

نکات خرید پسته رفسنجان

• رقم و انس را بپرسید. «پسته رفسنجان» به‌تنهایی کافی نیست؛ رقم و انس قیمت و کیفیت را مشخص می‌کنند.
• سال برداشت را بپرسید. پسته‌ی کهنه ممکن است با قیمت پسته‌ی تازه فروخته شود.
• به خندانی و یکدستی دقت کنید. دانه‌های دهن‌بست و شکسته‌ی زیاد یعنی پسته بوجاری خوبی نشده است.
• رنگ مغز را ببینید. مغز تازه سبز یا زرد روشن است.
• از فروشنده‌ای بخرید که منشأ را صادقانه می‌گوید. چون اسم رفسنجان اعتبار دارد، پسته‌ی مناطق دیگر هم گاهی با این اسم فروخته می‌شود.

نوبیلیس و پسته رفسنجان

پسته‌هایی که نوبیلیس امروز می‌فروشد، از باغ‌های خودمان در جوین سبزوار است و پسته‌ی رفسنجان را به اسم پسته‌ی خودمان نمی‌فروشیم. ارقام ما همان اکبری و احمدآقایی است که از رفسنجان به بقیه‌ی ایران رسیده است، و هر سال برداشت همان فصل را تا فصل بعد کامل می‌فروشیم. اگر روزی از رفسنجان هم پسته عرضه کنیم، منطقه را روی همان محصول می‌نویسیم.

اگر دنبال پسته‌ی تازه‌اید، پسته اکبری، پسته احمدآقایی، پسته شور و پسته خام نوبیلیس را ببینید.

سؤال‌های رایج درباره پسته رفسنجان

قیمت پسته رفسنجان امروز چند است؟

قیمت هر روز تغییر می‌کند و به رقم و انس بستگی دارد. قیمت را همیشه همراه با رقم، انس و تاریخ مقایسه کنید.

بهترین پسته رفسنجان کدام رقم است؟

بستگی به سلیقه دارد. اکبری برای ظاهر، احمدآقایی برای طعم و کله‌قوچی برای درشتی شناخته می‌شوند.

پسته رفسنجان بهتر است یا دامغان؟

هر دو منطقه پسته‌ی خوب دارند. رفسنجان تنوع بیشتری دارد و دامغان بیشتر به طعم رقم عباسعلی شناخته می‌شود.

انس پسته یعنی چه؟

تعداد دانه‌ها در هر انس، حدود ۲۸ گرم. عدد کمتر یعنی دانه‌ی درشت‌تر.

اگر پسته را برای هدیه می‌خرید، صفحه‌ی پسته شب یلدا نوبیلیس را هم ببینید؛ استوانه‌های کادویی و پسته زعفرانی برای سفره یلدا.

این مطلب بخشی از راهنمای جامع پسته ایرانی است؛ برای آشنایی با همه‌ی ارقام، مناطق، انس، قیمت و نکات خرید، آن را هم بخوانید.

اگر بین مناطق مردد هستید، پسته جوین، رفسنجان یا دامغان؟ را بخوانید.